Cukrzyca i insulinooporność są groźne przede wszystkim dlatego, że przez długi czas mogą nie dawać wyraźnych objawów, a jednocześnie stopniowo uszkadzają organizm.
Insulina to hormon produkowany przez trzustkę, który pomaga glukozie (cukrowi) dostać się z krwi do komórek, gdzie jest wykorzystywana jako źródło energii.
Przy insulinooporności komórki słabiej reagują na insulinę. Trzustka produkuje jej coraz więcej, aby utrzymać prawidłowy poziom cukru we krwi. Z czasem może się "przeciążyć", co zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2.
Przewlekle podwyższony poziom glukozy we krwi może prowadzić do:
uszkodzenia naczyń krwionośnych,
zawału serca i udaru mózgu,
niewydolności nerek,
uszkodzenia wzroku, a nawet ślepoty,
uszkodzenia nerwów (neuropatii),
trudno gojących się ran i zwiększonego ryzyka amputacji kończyn.
silne pragnienie,
częste oddawanie moczu,
zmęczenie,
senność po posiłkach,
wzmożony apetyt na słodycze,
przyrost masy ciała, szczególnie w okolicy brzucha,
trudności z koncentracją.
Najskuteczniejsze działania to zmiany stylu życia:
Zdrowa dieta – więcej warzyw, produktów pełnoziarnistych, roślin strączkowych, ryb, orzechów i zdrowych tłuszczów. Ograniczenie słodzonych napojów, słodyczy i wysoko przetworzonej żywności.
Regularna aktywność fizyczna – co najmniej 150 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo oraz ćwiczenia wzmacniające mięśnie 2–3 razy w tygodniu.
Redukcja masy ciała, jeśli występuje nadwaga – nawet utrata 5–10% masy ciała może znacząco poprawić wrażliwość na insulinę.
Dobry sen – około 7–9 godzin na dobę.
Ograniczenie stresu, który może wpływać na gospodarkę hormonalną i poziom glukozy.
Jeśli istnieje podejrzenie insulinooporności lub cukrzycy, lekarz może zalecić:
glukozę na czczo,
hemoglobinę glikowaną (HbA1c),
doustny test obciążenia glukozą (OGTT),
insulinę na czczo i wskaźnik HOMA-IR (w wybranych sytuacjach),
lipidogram i pomiar ciśnienia tętniczego.
W niektórych przypadkach, oprócz zmian stylu życia, konieczne są leki, np. metformina (w insulinooporności lub cukrzycy typu 2), ale decyzję o ich zastosowaniu podejmuje lekarz.
Najważniejsze jest to, że zarówno insulinooporność, jak i wczesna cukrzyca typu 2 często dobrze reagują na odpowiednie leczenie i zmianę stylu życia. Im wcześniej zostaną rozpoznane, tym większa szansa na uniknięcie poważnych powikłań.